Amerikan Yavru Çürüklüğü

Amerikan Yavru Çürüklüğü

Amerikan yavru çürüklüğü, tüm dünyada en çok korkulan arı
hastalıklardandır. Bal arısı Apis mellifera ve diğer Apis türlerinde
hastalık yapmaktadır. Çok bulaşıcı olup kolonileri öldürmektedir.
Aynı arılık içindeki diğer kolonilere bulaşmasının yanı sıra yakındaki
diğer arılıklara da yayılmaktadır.

amerikan yavru cürüklüğü
Paenibacillus larvae sporları bir enfekte larvada bir milyondan
fazla spor üretmektedir. Paenibacillus larvae subsp. larvae sporları
yavru gözleri içinde ve arıcılık ekipmanlarında yıllarca canlı
kalmaktadır. Bakterinin sporları yıllar boyunca canlılığını devam
ettirdiğinden daha sonraki yıllarda hastalık çıkışına neden olmaktadır.
Modern arıcılık ile birlikte kovan birleştirmeleri, bir kovandan
diğerine yavrulu petek yada ballı peteklerin verilmesi ile hastalığın
bulaşması daha artmıştır.

amerikan yavru çürüklüğü
Etken : Paenibacillus larvae, mikroaerofilik, gram pozitif, düz
çubuk yada eğri çubuk şeklinde, 0.5-0.8 μm genişliğinde, 1.5-6 μm
uzunluğundadır. Tek yada zincir şeklinde yada filament şeklinde
görülmektedir. Paenibacillus larvae vejetatif (çubuk biçiminde
bakteri) ve spor olmak üzere iki formu vardır. Vejetatif formu, ne
ergin arı ne de yavrular için bir tehlike oluşturmaz. Bal arılarında
sadece spor formu enfeksiyon oluşturmaktadır. Yavrular için patojen
olan spor formu ergin arılarda hastalık yapamaz. Paenibacillus larvae
subsp. larvae sporları elipsoidal şekillidir. Sporlar ısı ve kimyasallara
çok dirençlidir. 

amerikan yavru çürüklüğü
Paenibacillus larvae sporları, Amerikan yavru çürüklüğünden
ölmüş larvanın kuruyan kalıntılarında yıllarca canlı kalır. Ölü
larvalarda 35 yıldan fazla canlılığını sürdürmektedir. Hatta 69 yıl
sonra bile ölü larvalar içinde çok az sayıda canlı sporlara rastlanmıştır.
Sporlar bal içinde 1-10 yıl, peteklerde 40 yıldan daha fazla canlı
kalmaktadır. Toprakta 60 yıl, kovan içinde 33 yıl yaşamaktadır.
Erimiş bal mumunda 5 gün canlı kalmaktadır. Bu nedenle bal
mumları yüksek sıcaklıklarda sterilize edilmelidir.

  • Bal Arısı Hastalık ve Zararlıları.

  • Amerikan yavru çürüklüğüne karşı larvalarda yaşa bağlı direnç

    söz konusudur. Larvaların yaşı 32 saatlik olduğunda, Amerikan yavru

    çürüklüğüne karşı duyarlılığında azalma meydana gelmektedir. Larva

    yumurtadan çıktıktan 53 saat sonra Paenibacillus larvae Amerikan

    yavru çürüklüğü hastalığını oluşturamamaktadır. Yumurtadan çıkan 1

    günlük larvayı enfekte etmek için 1 adet Paenibacillus larvae sporu

    yeterlidir. Bir bal arısı larvalarında LD50 dozu 35 adet Paenibacillus

    larvae sporudur. Larva gıdayı aldıktan yaklaşık bir gün sonra

    Paenibacillus larvae sporları çoğalmaya başlar. Bakteri orta bağırsakta

    üreyerek bağırsak duvarından geçerek vücut boşluğuna girmektedir.

    Enfekte bir larvada ortalama 2.5 milyon spor üremektedir.

    Bulaşma : Hastalık koloniden koloniye hırsızlık ve kovan

    şaşırma ile yayılmaktadır. Hastalıklı ve sağlıklı koloniler arasında

    yavrulu çerçeve alışverişi, hastalıklı kolonilerin bal ve polenleri ile

    diğer kolonileri beslemekle hastalık bulaşmaktadır. Amerikan yavru

    çürüklüğü mikrobunu taşıyan ana arılar da hastalığı nakledilmektedir.

    Sterilize edilmemiş temel petekler, arıcıların bizzat kendileri,

    kullanılan arıcılık kıyafet, alet ve ekipmanları, oğul arıları ile diğer

    kolonilerin birleşmesi, mikrobu taşıyan ergin arılar, arılık içinde yada

    arılıklar arasındaki yağmacılık faaliyetleri, hastalıklı eski peteklerin

    halen kullanılıyor olması hastalığın koloniler arasında hızla artmasına

    sebep olmaktadır. Larva aşamasındaki işçi arı, erkek arı ve ana

    arılarda hastalık meydana gelmesine karşın ana arı ve erkek arı

    larvalarında hastalık nadiren oluşur.

    Klinik Muayene : Güçlü kolonilerde yeni bulaşmış hastalık fark

    edilmemektedir. Hastalık ilerledikçe kolonide sürekli bir arı azalması

    göze çarpar. Önceleri çok istekli ve canlı olarak çalışan koloninin,

    arıların azalmasına bağlı olarak uçuş deliği önündeki canlılığı

    azalmaktadır. Arılar uçuş tahtası üzerinde isteksizce gezinmektedir.

    İşçi arıların kovandan dışarıya yavru atma faaliyetine dikkat etmelidir.

    Arılar nektar akımının sona ermesi ile erkek arı pupalarını

    dışarıya atarlar. Bu durum, aşırı açlık çeken kolonilerin, koloni

    yaşamını emniyet altına almak için kovandan dışarıya yavru atmaları ile karıştırılmamalıdır. Çünkü Amerikan yavru çürüklüğü

    başlangıcında arılar aşırı bal tüketmekte ve bal stokları hızla azalmaktadır. Bu nedenle hastalıkla daha iyi mücadele edebilmek için

    Bal Arısı Hastalık ve Zararlıları

kovan içindeki yavru sayısını hızla azalmak için yavru gözlerindeki
larvaları dışarı atarlar. Bu tip kovanlarda Amerikan yavru
çürüklüğünden şüphe edilmelidir.
Sağlıklı kolonilerde larvalar inci beyazı renkte ve parlak olarak
görülmektedir. Larva, petek gözünün tabanında “C” harfi şeklinde
gelişmektedir. Larva enfekte olduğunda morfolojik yapısını
kaybetmekte ve hücreyi dolduracak şekilde yukarı doğru yerleşerek bu
pozisyonda ölmektedir. Ölü larvalar önce donuk beyaz, daha sonra açık kahve ve koyu kahve ve sonunda siyah renkte görünmektedir. Ölü yavru başlangıçta sulu ve hafif yapışkandır. Hastalık ilerledikçe yapışkanlık artmaktadır. Hasta larva tutkalımsı kıvamda olup ölmüş larvalar çikolata rengi aldığında kibrit yada bir çöp ile çekildiğinde 2.5 cm -10 cm kadar uzamaktadır. Hasta larvayla sahada yapılacak testte 2.5-10 cm kadar ipliksi uzamanın görülmesi Amerikan yavru çürüklüğünü işaret etmektedir. Hastalıklı peteklerin yavrulu gözlerinde gayrı muntazam görünüm vardır. Açık ve kapalı petek gözleri alacalı bir görünüm vermektedir. Petek gözlerindeki ölü yavrular petek gözün alt yüzeyinde düzgünce uzanmış ve çok sıkı bir şekilde yapışmış haldedir. Larva kurumuş halde ve serttir. Kalıntıların sökülerek çıkarılması çok zordur. Kapalı yavru gözlerinin kapaklarının renkleri solmuş, içeri doğru çukurlaşmış, toplu iğne başı büyüklüğünde birkaç adet delik vardır. Larva döneminde ölmekle birlikte, ölü yavrular daha ziyade mühürlenmiş gözler içinde bulunmaktadır. Pupa döneminde ölüm gerçekleştiğinde petek gözü kapağının altında pupanın dilinin yukarıya doğru kalkık ve gözün alt üst iç yüzeyine değecek biçimde sertleşmiş bir vaziyette görülmektedir. Pupanın bu görünümü “pupa dili” denilmektedir. Bu vaziyette kurumuş olarak fark edilmektedir.Amerikan yavru çürüklüğünde hastalıklı larvalar, Avrupa yavru çürüklüğünden farklı olarak genellikle petek gözünde dik pozisyonda ölmektedir.
Bal Arısı Hastalık ve Zararlıları Larvada hastalığın ilerleyişi Arılar larvaları temizleyip dışarı atamazlar. Amerikan yavru çürüklüğünün ilerleyen dönemlerinde enfekte peteklerinde tipik tutkal
kokusu vardır. Amerikan yavru çürüklüğünün teşhisinde saha şartlarında yapılan “larva uzama testi” çok önemli olmakla birlikte
mutlaka laboratuvara gönderilerek kesin teşhise yapılmalıdır. Ayrıcasaha şartlarında çabuk test olarak bilinen pratik bir test vardır. Bu
testte, hastalıklı larvalar bir şişe içine konularak sulandırılmaktadır.Daha sonra alınan bir damla örnek hazır preparat çukurunakonmaktadır. Renk değişikliğinin meydana gelmesi hastalığın pozitifolduğu göstermektedir. Bu test sonucu %98 olmakla birlikte uygulamaiçin yeterli tecrübeye sahip olmak gerekir. Bu test sonucunda pozitifolan örneklerin laboratuvar sonuçları da pozitif olması halinde hastalıkçıkışıyla ilgili işlemler yapılır.

Related posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir